Es coms son elements tradicionaus deth paisatge e formen part der auviatge deth territòri, a mès d’èster un recors essenciau entara fauna sauvatge e eth bestiar. An ua foncion culturau e practica, mès tanben son petiti ecosistèmes aquatics vitaus entà fòrça espécies, especiaument entàs amfibis pendent era reproduccion quan an de méter es ueus e completar eth sòn cicle vitau.
Es amfibis son un des grops de vertebrats mès miaçats a nivèu mondiau e era sua conservacion ei fonamentau entà mantier era biodiuersitat e era salut des ecosistèmes. Fòrça coms presenten grans pinents, superficies planères o parets verticaus qu’impedissen as amfibis tornar entà tèrra, en tot provocar estrès e mortalitat. A mès, era fauta d’aigua, era sequèra e era preséncia de depredadors tanben representen un risc addicionau, en tot augmentar era mortalitat e miaçant era viabilitat des poblacions locaus.
Entà afrontar aguesta problematica, des d’Aran pera Natura auem amiat a tèrrme ua restauracion integrau de 6 coms dera Val d’Aran qu’inclodissen:
Reconstruccion de zònes desbastides e reparacion dera infraestructura.
Impermeabilizacion entà asegurar era disponibilitat d’aigua pendent tot er an.
Metuda de rampes de gessuda entà amfibis e d’auti animaus petiti.
Installacion de rèishes de proteccion entà esvitar era depredacion.
Organizacion de jornades d’educacion ambientau entà sensibilizar ara ciutadania sus era importància d’aguesti abitats aquàtics.
Aguest projècte s’a realizat gràcies ar hons de financiacion d’actuacions ena zòna d’influéncia socioeconomica deth Parc Nacionau d’Aigüestortes e Estany de Sant Maurici en marc deth Plan de recuperacion, transformacion e resiliéncia financiat pera Unión Europea-NextGenerationEU, corresponent a 2024-2026 (ref. BDNS 788662)
Gràcies ad aguesta intervencion, es coms dera Val d’Aran non sonque recuperen era sua foncionalitat originau, senon que tanben se convertissen en refugi segurs entàs amfibis e d’auti petiti animaus. Tot açò contribuís ara conservacion dera biodiuersitat e met en valor un auviatge tradicionau que forme part dera identitat deth territòri.